Yazarın Kasım 27, 2017 tarihli son yazısı:

Sanal dünyanın oyunları

Çocukların ellerinden düşürmedikleri tablet bilgisayarlardaki oyunları takip ediyorum, bazen “misafir oyuncu” olarak dahil oluyorum ve daima yeniliyorum! Türkiye’de veya Amerika’da farketmiyor, her yerde aynı, dünya artık global bir köy! Ama ben bu yaz bu tecrübeyi memlekette, Türk çocukları ile yaşadım. Gittiğim bütün evlerde.

Oyun sırasında daimî bir çatlama, patlama, çatırdama, düşme, devrilme, yıkılma, parçalanma, ateş etme, haykırma sesleri… Ekrandaki kelimeleri okuyorum:
Rakibinin kafasını patlat.
Dövüş 1
Dövüş 2
Hızlı dövüş.
Hemen yükselmek için 14 dövüş kazan.
Zafer
Bozgun
Gözü ekranda, parmakları tuşlarda olan çocuklarda bir keyif: “80 can aldım!”
Ekrandaki figürlerden fışkıran kanlar… Kopan başlar…

Dillerinden dökülen kelimelerin, cümlelerin gerçek hayattaki karşılıklarından haberli mi, habersiz mi bu çocuklar? 80 can almak! “Can almanın” ne demek olduğunun farkındalar mı? Kafa patlatmanın? Sadece sanal âlemde bir “oyun” ifadesi gibi geçiyor bu lâflar ama şuuraltlarında nasıl yer ediyor? Biz büyüklerde bir endişe: Acaba sevgi, merhamet, şefkat, iyilik duyguları törpülenir mi? Bu kadar şiddet, dövüş, vurma, kırma, öldürme ruh sağlıklarını bozmaz mı?

İster istemez kendi çocukluğumuzu düşünüyorum. Bizim çocukluğumuzdaki masa başı oyunları kâğıt veya tahta üzerinde oynanırdı: Dokuz Taş, Amiral Battı, Kızma Birader, Şehir-Nehir, Dama… Önceleri kendimiz çizerdik, sonraları plastikten imâl edilip piyasaya çıktı, satın alınır oldu. Ayrıca Domino vardı, Mikado’nun Çöpleri vardı, iskambil kâğıtları vardı. Şimdi bu oyunlar da bilgisayarın içine girmiş durumda, hepsi sanal dünyaya taşındı.
Bizim çocukluğumuzdaki oyunların en “vahşisi” “Adam Asmaca” idi. Kelime bulmaya dayalı faydalı bir oyun olmasına rağmen, kim icadetti ise, adamın asılması veya asılmadan kurtulması sonucuna giderdi. İsminden hâlâ rahatsız olurum.

Ve bizim çocukluğumuzda masa başı oyunların dışındaki oyunlara da çok vakit kalırdı. Sokağa çıkılırdı; top oynanır, ip atlanır, saklambaç, seksek, beş taş… Hatta yağ satarım bal satarım, aç kapıyı bezirgân başı…

Şimdiki çocuklar belki de bu oyunların adını bile duymuyor. Artık sokağa çıkılmıyor!
Çocuklar oturdukları yerde, parmak hareketleri ile oynuyor artık. Yeni neslin en çok gelişen kasları parmaklarındakiler!

Evet, biz daha masum oyunlarla büyüdük, bizden öncekiler de öyle. Peki dünya o zamanlar daha mı “iyi”ydi? Biz barışçı oyunlar oynayarak büyüdük de, dünyayı daha mı güllük gülistanlık bir yer eyledik? “Evet…” diyemiyorum. Masum oyunlar oynarak büyüyenler de, hele devletler ve milletler planında masumca işler yapmadı. Dünya ne zaman sulh ve sükûn içinde oldu ki? Savaş, dövüş her devrin gerçeği. Kötülük her devirde var.

Fakat bundan sonra nasıl olacak? Daha mı iyiye gideceğiz, daha mı kötüye? Sanal dünyanın şiddet ve hiddet oyunları son yıllarda gemi azıya aldığına göre, bu şekilde oynayarak büyüyen çocuklar yetişkin olup toplumdaki yerlerini henüz tam mânâsıyla almadı, dünyaya yön vermeye başlamadı, yani daha “sonucu” tam olarak bilmiyoruz.

Çocukluktaki oyunların yetişkinler üzerindeki etkisi ne kadardır? Psikologların, eğitimcilerin herhalde bu konuda söyleyecek sözü vardır. Durmadan ekran önünde savaşan, dövüşen çocukların büyüdüklerinde ruh sağlığı yerinde fertler olmama ihtimali nedir? Ben sanal âlemdeki bu kadar can almaların, kafa patlatmaların, dövüşlerin, kavgaların, fışkıran kanların çocukların ruhları üzerinde pek iyi etkiler meydana getirmediğini, getirmeyeceğini düşünüyorum. İşin uzmanları bu düşüncemi paylaşmıyor olabilir. “Çocuk gerçek ile sanalı, oyun ile hayatı ayırt eder.” diyebilirler. Ve yukarıdaki cümleme gelebilirler: “Bu oyunlar yokken büyüyenler melek tabiatlı mıydı?”

Onu bunu bilmem de, ne oynarlarsa oynasınlar da, çocuklarımıza önce sevgiyi ve merhameti öğretmek gerek!

Yazarın Diğer Yazıları

Sanal dünyanın oyunları

- Kasım 27, 2017

Orda bir yer var uzakta

- Mayıs 17, 2017

Buralar benim!

- Nisan 27, 2017

Onsekiz yaş meselesi

- Şubat 13, 2017

Meydanlar ve zaman

- Ocak 11, 2017

İLGİNİZİ ÇEKECEK DİĞER HABERLER

ÇOK OKUNANLAR

SOSYAL MEDYA

5,703BeğenenlerBeğen
444TakipçilerTakip Et